Een drone die vanuit de lucht een druk strand overziet en een vermiste persoon aan de kust helpt vinden. Het klinkt futuristisch, maar voor de reddingsbrigades van Noordwijk en Katwijk wordt het steeds meer werkelijkheid.
In het project ‘Veilig Strandtoerisme’ komen innovatie, vrijwilligerswerk, toerisme en veiligheid op een bijzondere manier samen. En dat alles met één doel: mensen sneller vinden en daarmee mogelijk levens redden.
Het project ‘Veilig Strandtoerisme’ is een samenwerking tussen de Katwijkse en Noordwijkse Reddingsbrigades, Unmanned Valley, de Economic Board Duin en Bollenstreek (EBDB), Holland Rijnland, Toeristisch Ontwikkelingsfonds Noordwijk (Stichting TON), de gemeenten Katwijk en Noordwijk, Rabobank Duin en Bollenstreek en Rabobank Leiden e.o. De officiële kick-off vond in november 2025 plaats bij Unmanned Valley in Valkenburg. Inmiddels zijn de eerste trainingen en vliegsessies achter de rug.
Van innovatie naar reddingsmiddel
De aanleiding voor het project ontstond bij de Katwijkse Reddingsbrigade, die via een ander project in contact kwam met Unmanned Valley. Daar ontstond het idee om te onderzoeken of drones daadwerkelijk onderdeel konden worden van het reddingswerk. Reddingsbrigade Noordwijk sloot aan. Daarmee ontstond een bijzondere combinatie: twee vrijwillige reddingsorganisaties die hun praktijkkennis verbinden aan de expertise van een innovatiecluster op het gebied van onbemande technologie.
Volgens Walter Kort, projectleider van Unmanned Valley, gaat het project nadrukkelijk verder dan een drone aanschaffen en ermee leren vliegen. “We bouwen eigenlijk een complete operationele voorziening op. Het gaat om opleiding, procedures, certificering, het operationeel handboek en uiteindelijk het zelfstandig kunnen uitvoeren van reddingswerk met drones. Juist dat maakt dit project bijzonder.”
Vijf vrijwilligers per reddingsbrigade zijn inmiddels opgeleid voor de specifieke categorie. Daarnaast zijn per team meerdere piloten opgeleid voor de open categorie. Ook is gewerkt aan de benodigde autorisatie om met krachtigere apparatuur onder complexere omstandigheden te kunnen vliegen. Dat vraagt tijd en een zorgvuldige aanpak. Eerst leren de vrijwilligers de technologie kennen. Daarna volgen vliegtrainingen, procedures en oefeningen. Vervolgens wordt steeds meer ervaring opgedaan in de omstandigheden waarin de drones uiteindelijk gebruikt moeten worden. Op het strand! “De betrokkenheid van de mensen is heel goed. Daar ben ik tevreden over en in zekere zin ook trots op,” zegt Kort.
</br>
</br>
Een compleet ander perspectief
Waarom is die drone interessant voor de reddingsbrigades? “Omdat je vanuit de lucht simpelweg meer ziet. Een strandwacht die vanaf de grond zoekt, heeft te maken met mensenmassa’s, duinen, strandopgangen en andere obstakels. Een drone kan in korte tijd een groot gebied overzien en gericht zoeken. Dat kan vooral bij vermissingen of incidenten een belangrijk voordeel zijn. Het doel is uiteindelijk heel simpel: mensenlevens redden. Als we met een drone iemand sneller kunnen vinden, is dat voor ons de winst,” zegt Harry Admiraal, voorzitter van Reddingsbrigade Noordwijk.
Afgelopen zomer werd daar uitgebreid mee geoefend. Sinds eind juni vonden meerdere vliegsessies plaats, waaronder verschillende oefeningen op het strand. De teams kregen concrete zoekopdrachten, zoals het lokaliseren van een persoon met een bepaald uiterlijk of kledingkenmerk tussen veel andere strandbezoekers. “In de drukte zie je met een drone gewoon veel meer,” zegt Admiraal. “Dit is echt een factor tien, twintig, misschien dertig keer groter.” De drone wordt daarmee een extra paar ogen voor de reddingsbrigade. Niet ter vervanging van de mensen op de grond, maar juist om hen beter en sneller te laten handelen.
Technologie met een menselijk doel
De drone beschikt onder meer over een zoeklicht en een speaker. Daarmee kan vanuit de lucht contact worden gemaakt met iemand die is gevonden. Een piloot kan iemand toespreken, geruststellen en laten weten dat hulp onderweg is. Dat maakt duidelijk waar dit project werkelijk over gaat. Niet over drones, maar over wat drones voor mensen kunnen betekenen.
“Je wilt uiteindelijk niet alleen iemand zien. Je wilt iemand zo snel mogelijk kunnen helpen,” zegt Admiraal. “Als iemand vermist is of ergens in de duinen ligt, kan iedere minuut belangrijk zijn. Eén mensenleven redden is al genoeg om dit project geslaagd te vinden.”
Bijzonder door de vrijwilligers
Minstens zo bijzonder als de technologie zijn de mensen die ermee werken. De dronepiloten zijn geen beroepsvliegers, maar vrijwilligers van de reddingsbrigades. Mensen die hun vrije tijd al inzetten om anderen veilig te houden en daar nu een compleet nieuwe deskundigheid aan toevoegen. Dat maakt het project ook organisatorisch bijzonder. Er wordt niet alleen een nieuwe technologie getest; twee vrijwilligersorganisaties worden opgeleid om die technologie op een professionele manier in hun eigen operationele organisatie in te passen.
“Het bijzondere zit voor mij in die combinatie,” zegt Kort. “Je hebt vrijwilligers die verantwoordelijk zijn voor de veiligheid op het strand, je hebt de technologie en kennis van Unmanned Valley en je hebt partijen die dit financieel en organisatorisch mogelijk maken. Als je dat bij elkaar brengt, kun je iets ontwikkelen wat geen van de partijen alleen voor elkaar zou krijgen.” Na één seizoen staat er al een stevige basis.
Een pilot is bedoeld om te leren. Toch staat er na het eerste seizoen al veel. Er zijn opleidingen afgerond, certificaten behaald, procedures ontwikkeld en vliegsessies uitgevoerd. De reddingsbrigades hebben ervaring opgedaan met zoeken vanuit de lucht en met de technische mogelijkheden van de apparatuur. Tegelijkertijd wordt duidelijk waar nog verdere ontwikkeling nodig is.
De komende periode ligt de focus op het verder professionaliseren van de werkwijze en het vertalen van de opgedane ervaring naar de dagelijkse praktijk. Welke situaties lenen zich het meest voor inzet van een drone? Hoe organiseer je de inzet binnen een vrijwilligersorganisatie? En hoe zorg je ervoor dat piloten hun vaardigheden onderhouden?
Ook verdere technologische ontwikkelingen kunnen op termijn een rol spelen. Denk bijvoorbeeld aan kunstmatige intelligentie die kan helpen bij het analyseren van grote hoeveelheden beeld. Maar eerst moet de basis stevig staan. “We zijn nu op het punt gekomen dat we niet meer alleen praten over wat een drone zou kunnen betekenen. We hebben het daadwerkelijk gedaan en weten steeds beter wat werkt,” zegt Kort. “Dat is een belangrijke stap.”
</br>
</br>
Regionale samenwerking die direct betekenis krijgt
De Duin- en Bollenstreek heeft met haar kust, toeristische sector en innovatieve bedrijven in ieder geval alle ingrediënten in huis voor dit bijzondere project. In ‘Veilig Strandtoerisme’ komen die werelden samen: technologie, vrijwilligerswerk, toerisme en veiligheid. De Economic Board Duin en Bollenstreek (EBDB) is trotse partner. “Dit project laat zien wat regionale samenwerking kan opleveren wanneer partijen hun kennis, netwerk en middelen verbinden aan een concreet doel”, zegt Steph van Es, directeur van de EBDB.
Steph van Es: “Van innovatie naar impact, dat is wat hier gebeurt. Reddingsbrigades, Unmanned Valley, gemeenten, regionale organisaties, toeristische partijen en financiële partners werken samen aan één helder doel: mensen aan onze kust sneller kunnen vinden en helpen. Daarmee wordt innovatie niet alleen ontwikkeld, maar krijgt die direct maatschappelijke betekenis voor inwoners en bezoekers. Een mooi voorbeeld van hoe samenwerking in de regio daadwerkelijk het verschil kan maken.”